Meme Kanserinin Farkında Ol: Erteleme

Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türüdür ve memedeki süt bezleri ya da süt kanallarını oluşturan hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar. Günümüzde her 8 kadından biri yaşamı boyunca meme kanserine yakalanma riski taşımaktadır.

Meme kanserinin farklı tipleri vardır. En sık rastlanan tür, süt kanallarından kaynaklanan “duktal kanser”dir. Bunun yanı sıra süt bezlerinden gelişen “lobüler kanser” de yaygın görülen bir diğer tiptir.

Bunların dışında daha nadir görülen bazı meme kanseri türleri de vardır. Bunlar, köken aldıkları dokuya göre farklı isimler alır: medüller, tübüler, müsinöz, adenoid kistik, metaplastik, bazal tip, filloides ve papiller kanserler.

Meme Kanseri Neden Olur?

Meme kanserinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak bazı risk faktörleri, kanserin gelişme olasılığını artırmaktadır:

1. Yaşam Tarzı Faktörleri

· Aşırı kilo (obezite): Özellikle menopoz sonrası dönemde gelişen şişmanlık, meme kanseri riskini artırır.

·Fiziksel aktivite eksikliği: Düzenli egzersiz yapmamak risk faktörlerindendir.

·Beslenme Düzeni: Margarin gibi doymamış yağların aşırı tüketimi risk faktörleri arasındadır ayrıca düzenli alkol kullanımı meme kanseri riskini artırabilir.

2.  Genetik ve Aile Faktörleri

·Genetik değişiklikler: BRCA-1 ve BRCA-2 gibi genlerdeki mutasyonlar risk artırır.

·Aile öyküsü: Annesinde, teyzesinde veya kız kardeşinde meme kanseri olan kadınlarda risk daha yüksektir.

3.  Hormonal ve Üreme Faktörleri

·Erken ergenlik: İlk adetini 12 yaşından önce gören kadınlar, östrojen hormonuna daha uzun süre maruz kaldıkları için daha yüksek risk taşır.

·Geç menopoz: Menopoza 55 yaş sonrası giren kadınlarda meme kanseri riski artar.

·Doğum öyküsü: İlk doğumunu 30 yaşından sonra yapan veya hiç doğum yapmamış kadınlarda risk yüksektir.

4. Yaş

·Meme kanseri genellikle ileri yaşta görülür. En sık rastlanan yaş aralığı 45-55’tir.

5. Önceki Hastalıklar ve Tıbbi Faktörler

·Radyasyon: Göğüs bölgesine radyoterapi almış olmak risk artırır.

·Önceki meme hastalıkları: Fibroadenom veya papillomatosis gibi iyi huylu meme hastalıkları risk faktörüdür.

·Diğer jinekolojik tümörler: Yumurtalık veya rahim kanseri geçirmiş olanlarda meme kanseri riski daha yüksek olabilir.

Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Meme kanserinin en sık görülen belirtileri; memede ele gelen kitle, meme derisinde kalınlaşma ve şişlikler, meme ucunda hassaslaşma ya da meme ucunun çekilmesi, meme başından kanlı ya da kansız akıntı gelmesidir.

Meme kanserinin belirtileri özetle şunlardır;

• Memede ele gelen kitle, şişlik, yumru

• Meme derisinde çöküntü, içeriye doğru çekilmeler

• Meme derisinin adeta bir portakal kabuğu görünümünü alması

• Meme derisinde veya meme başında iyileşmeyen yaralar

• Meme başından kanlı akıntı gelmesi

• Meme başının içeriye doğru çekilmesi

• Memenin küçülmesi ya da büzülmesi

• Meme uçlarının içe, dışa veya yukarıya doğru kıvrılması

• Koltuk altında ele gelen şişlikler

Meme Kanseri Tanısı Nasıl Konur?

Her kanserde olduğu gibi meme kanserinde de erken tanı çok önemlidir. Meme kanserinin saptanmasında kadınların kendi memelerini muayene edebilmeleri değerlidir. Meme muayenesi, meme kanserinin erken dönemde tanınmasını sağlar ve dolayısıyla tedavide başarı şansı da artar. Bu yüzden kadınların meme muayenesi konusunda bilinçlendirilmeleri gerekir.

Kendi kendine meme muayenesi: Kadınların kendi memelerini düzenli olarak muayene etmesi erken dönemde fark edilmesini sağlar ve tedavi başarısını artırır. 

Muayene sıklığı: 

• 20 yaş üstü kadınlar her ay memelerini kontrol etmelidir.
• Adet gören kadınlar için en uygun zaman, adet bitiminden sonraki 2. ve 3. günlerdir. Bu dönemde memelerde şişlik ve hassasiyet daha düşüktür.
• Menopoza girmiş kadınlar, her ayın belirli bir gününü seçerek muayene yapabilir.

Şüpheli durumlarda doktor başvurusu: Herhangi bir anormallik fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Mamografi: 40–70 yaş arasındaki kadınlar, 2 yılda bir mamografi yaptırmalıdır.

Meme Kanseri Tedavisi Nasıldır?

Meme kanserinin tedavisi, hastalığın tipine, evresine göre değişir. Her hastanın tedavisi farklılık gösterir. Seçilecek tedavi yönteminde, hastalığın yeri, evresi, hastanın yaşı ve diğer sağlık sorunları gibi birden fazla faktör etkili olur. Tedavi seçenekleri arasında ameliyat, ışın tedavisi (radyoterapi), kemoterapi, hormon terapisi ve biyolojik tedavi gibi yöntemler bulunmaktadır.

Erken dönemde tespit edilen meme kanseri hastalarında, ameliyatta memesinin tamamı alınmamakta, sadece kanserli kısım etrafındaki sağlam doku ile birlikte çıkartılmaktadır. Eğer koltuk altında yayılma varsa, tedaviye radyoterapi veya kemoterapi ilave edilmektedir.